Carmiña Burana (versión en español)
Pues eso: la familia está creciendo: ya somos... cuatro. Y diréis vosotros: ahí sólo veo tres. ¿Dónde está el otro? Pues es ése puesto del revés y con cubierta negra, que casi que no se ve sobre el cuero del mismo color. De momento es el libro más largo que escribí, pero va a quedarse inédito por muchas razones, ninguna de las cuáles es que sea malo. Lo que ocurre es que, ya que empecé a imprimir cosas mías, pues también hice una copia de éste.A lo importante: Carmiña Burana, oficialmente mi segunda novela terminada. Aquí está la cubierta, que me quedó muy bonita.
Lo del casco corintio tiene una explicación tal vez un poco complicada sin leer la novela, pero puedo asegurar que hay un personaje que se pone uno en cierto momento, y no es una novela histórica ni los hechos son en el pasado, sino en el presente. Además, quería hacer algo un tanto fuerte, y oye, ha quedado bien. Tanto, que la puse como fondo de mi nuevo móvil:
No tengo ya ni que decir que la publiqué con www.lulu.com, y que por fin uno de mis libros se ha publicado geográficamente en Europa, concretamente en Sevilla:
Quién me lo iba a decir cuando lo escribí: un libro escrito en gallego impreso en Sevilla. La promoción en lulu.com la hice así, que es lo que van a leer los posibles compradores:"Carmen, una chica de Burela, estudia matemáticas en Compostela y mantiene un romance con Xan, un enigmático muchacho que parece tener más de un secreto. Cuando las dudas lleguen a Carmen no le quedará más opción que despejar la incógnita y recordar que "la equis representa lo desconocido" y pasar por una larga noche de piedra y del alma en la que conocer la verdadera naturaleza de la Realidad."
Un poco lovecraftiano, lo reconozco, pero es necesario que sea así. Si hablo de más de lo que se va a encontrar Carmen en esa larga noche del alma puedo destrozar el argumento.
Éste es el prólogo para la edición de 2006:
" El origen del argumento.
Aunque ya lo he explicado en otras ocasiones, el origen del argumento tiene dos fuentes: un juego de palabras que derivó en un posible argumento para un relato y otro argumento para otro relato.
El juego de palabras era de lo más sencillo: de Carmina Burana, se pasa directamente a Carmiña Burana, y ya tenemos un nombre de mujer y una posible protagonista de un relato, que siguiendo con el juego de palabras y con la referencia musical pensé que debía ser un experimento en el que buscar el ritmo musical del lenguaje, y por eso, siguiendo el mismo espíritu de la pieza musical consistía en una pareja de novios que salían de fiesta el día antes de empezar las vacaciones de Navidad, y que se pierden en el barullo. Así Carmiña, la protagonista, pasaría por varias situaciones curiosas preguntando a los otros chicos con los que se encontraba, siendo invitada a fiestas en varios sitios y otras circunstancias con cierta gracia, hasta reunirse con él creo recordar que en la Plaza del Toral. Esto, obviamente, era antes de la era de los teléfonos móviles, pero se podería inventar que a ella o a él se le agotó la batería.
La idea para el segundo relato era bastante más siniestra: un chica vive con su novio, que parece muy normal, y que se llama Xan (Xoán, Juan). Pero ella empieza a pensárselo, y a pensárselo, una cosa muy extraña, y a hacer cábalas, todo así muy relato psicológico buscando pistas para encontrar el secreto si es que existe, y siempre dejando la duda de si lo que ella va sospechando es la verdad o bien una manía, y sin saber bien lo que sospecha... porque la equis representa lo desconocido.
Pues los dos argumentos se mezclaron y salió lo que salió, además de que obviamente aprendiendo más de Carmina Burana y de los goliardos las ideas fueron surgiendo y apareciendo con fuerza. Y salió la cosa ésta, una novela que se desarrolla en no llega a doce horas, y que reúne los dos argumentos con un trasfondo quizá un tanto lovecraftiano, cuando un simple ser humano tiene que enfrentarse violentamente con la verdadera naturaleza de una realidad insospechada que lo supera y que no puede soportar en su inmensidad.
También, como podrán observar los lectores de Het, esa novela y Carmiña Burana comparten un mismo “universo”, pues un personaje de la primera aparece en el mundo de los goliardos, con lo que sabemos de su destino final. En la novela posterior, A reviravoltas con a Sabeliña, también se podrá comprobar al final que hay una relación entre las tres.
La evolución lingüística.
La novela obviamente fue escrita originalmente en gallego según pensaba yo que era. Poco después de acabarla me pasé al reintegracionismo, y en él sigo. Fui corrigiendo según pude y supe, y también hay una versión en normativa AGAL. Hay cosas que pude cambiar, pero otras no se puede sin destrozar parte del trabajo que hice. Cuando se publicaron las reformas de la “normativa oficial” no me molesté en hacer los cambios, y ahora ya puestos a hacer una edición privada, y muerta casi la norma de mínimos, hago una versión “en normativo” como me dé la gana y con las palabras que me dé la gana, porque si ya no me lo va a leer más de dos o tres amigos si doy a la imprenta la “versom nh”, ya non la leerán ni ellos, que los conozco.
Sanctus Ludovicus y Kaänder Fåder
Carmiña Burana es, con diferencia, la obra que tuvo una mejor acogida entre mis amigos. Como tiene burradas y cierto sentido épico, y los personajes dicen salvajadas, pues hacía gracia... Casi nadie reparó en otros valores de la novela, pero ya empezaba a acostumbrarme a eso. Incluso hice una presentación del libro en el bar enfrente a mi facultad, O Patín, invité a vino y un amigo hizo la presentación conmigo y respondimos a las preguntas del público.
Para quien tenga curiosidad sobre qué carajos quieren decir los pequenos carteles de la cubierta, es esto:Grito
Escarnio
Abominación
QUADRIVIUM
Muerte
Dolor
Guerra
Ensañamiento
Como se puede ver, una gente que se deje regir por semejantes puntos puede ser cualquier cosa menos unas florecitas del campo. Un amigo quería hacer un juego de rol de ellos y decía textualmente que ésos sí que molaban, y no los "vampiros quejicas". En realidad estos personajes no son los protagonistas de la novela, aunque sean el fondo de la historia a contar. Además, todo lo que sabemos de ellos es a través de un personaje que cuenta un versión según le conviene, y como él mismo insinuará después a uno de sus compañeros, contó a Carmen algunas mentiras. La verdadera naturaleza última de esos personajes y cómo son sería contada en Kaänder Fåder, y puedo asegurar que lo que contó Golias a Carmen no es nada.
Otros me prguntaron por qué no la traducía al español, y la verdad es que no creo que lo haga. No sé. Quizá el mismo párrafo inicial ya me desanima:
"Choveu, chove e choverá, chove arreo e sen parar, chove chuvia e choiva a cachón, chove nas fiestras e nos tellados, chove nas rúas e chove onde non ten que chover, chove sen parar a choiva que chove e que non pensa parar, chove a Compostela a choiva como se ela sobre ela nunca fose terminar, chove nas prazas e nos tellados, chove nas rúas e conquista os soportais, chove no novo a cachón e no vello arreo e sen parar, chove chove e chove e nunca vai parar, nunca vai cesar a choiva que chove nos terrazos e nos balcóns, chove chove e chove coma se montes de lixo quixer limpar, chove chove e chove a Deus dar, chove chove e chove e igual que a choiva eu non vou cansar, seguirei dicendo que chove chove e chove e nunca vai abandonar, chove sobre eles, sobre vós e sobre nós, chove porque non pode a choiva deixar os soportais querer conquistar, chove o mesmo a chuvia que a choiva que cae e non pode deixar de tudo mollar, e nunca o vai deixar, chove no Apóstolo e chove nas lurpias a cachón, chove arreo como se un río novo quixer crear, río que na mar vai rematar, mar que enche e estoupa incapaz de encher con a choiva que chove a cachón, a chuvia que cae arreo e sen parar, a que non pensa terminar.
Chove, si, e eu diso nunca podería dubidar, chove-chovo a non poder máis, a choiva a Compostela a cachón, arreo e sen parar como se nunca fose rematar, non pode parar a choiva que a Compostela dá o seu ser final, Compostela na que chove a non parar. Chovo sobre eles todos, sobre os que queren e sobre os que non, para todos mollo as rúas polas que van, polas que andan no seu argallar, eu sobre todos e ninguén sobre min, tudo a o ollar, tudo a o mirar, chovo sobre os que rin e sobre os que choran, chovo na Compostela que espera polo Nadal, e igual que todos me coñecen eu coñézoos eles todos sen nengún sacar. Caio e escorrego, subo e baixo, polas fiestras, sen cesar, tudo a o mirar, a todos sen a nengún sacar, sen ter remorsos nen parar. Eu sou Compostela cando ela sobre ela ve a choiva a cachón que sobre ela cae chuvia arreo e sen parar, a todos a mirar, a todos a ollar, a todos a buscar, a todos a mollar cando se atreven a camiñar so a decembra que cae sobre a cidade que pensa e non pode parar de pensar, moitos deles a estudar, moitos deles a cismar no que de alí en pouco lles pode acontecer, o exame que cae a cachón, arreo e sen parar, sobre eles coma eu sobre todos e sen parar, aos que eu sigo sen deixar o meu mirar, o meu impertinente ollar que, repito, nunca ha parar, igual que eu sigo arreo e sen parar no meu infinito viaxar: caio e subo, fluxo e refluxo, vou e veño, estou cando non estou e falo dos que non falan e dos que o fan, dos que poden e non poden rematar, dos que estudan a chapar e dos que o fan a zarabicar, cae a decembra a cachón na espera das vacazóns, cando moitos escapan de Compostela como se eu non os fose encontrar, para seguir caendo sobre eles arreo, e sen parar, para recordarlles que eu estou sobre vós, e non o penso deixar, a todos os hei mirar, de todos saberei sen a ninguén sacar, sen a ninguén perdoar.
Tampouco a eles dous os pensa perdoar, a eles menos que a ninguén os podería deixar, moito menos esquecer para sempre máis. Chove sobre el a chuvia arreo e sen parar, sobre ela a choiva a cachón que non os pensa deixar, chove sobre eles dous como podería chover sobre vós, chove canto pode chover e chove aínda máis, chove sobre os tellados polos que corren a se perseguir, agruando entre o corisco e a ciobra, so a decembra o fan, cubertos polos seus longos abrigos enchoupados corren e esvaran polos tellados, saltan gritando os para eles espazos infinitesimais que separan os blocos de apartamentos desta zona nova da cidade na que a choiva cae a cachón, saltan con os lóstregos e trátanos como se non fosen máis que un molesto babuxar, con os lampos que os iluminan e me amosan os mozos que so a chuvia corren a se perseguir so a choiva que os molla a non poder máis, chove a Compostela arriba nas alturas onde os quen sabe se deuses corren e esvaran polos tellados so os que algúns estudan a cachón: primeiro andar económicas, segundo andar historia, terceiro andar químicas, cuarto andar a durmir, quinto físicas, sexto medicina, sétimo calquer sabe e oitavo maxisterio aínda que está vendo un partido da NBA, mais sobretudo eles dous, mozo e moza que saltan sen temor entre os espazos as cruces que son as rúas nas que cae a cachón a choiva que cae sobre as cabezas deles todos, dos que saen dos bares depois de beber a cachón, dos que voltan do cinema que xa rematou, dos que non poden como eses outros dous correr sobre os tellados nos que se precipita a inmisericorde choiva que nunca ha parar, nen sobre eles nen sobre vós, en unha aperta bícanse e caen con a choiva que os acompaña na súa queda contra o chan do que se elevan sen o tocar, soben e voan lixeiros a carón da parede do edificio no que en cada fiestra poden botar un ollar: primeiro, segundo, terceiro, cuarto, quinto, sexto, sétimo, oitavo andar, sobre eles andan e sobre eles dedícanse o seu amor so o ceu que impasíbel os xulgará, tanto a eles como a vós, talvez tamén a nós, o ceu do que mana a chuvia arreo e sen parar, a xustiza que nunca ha parar, nunca a roda deixará de xirar, nunca hei parar, nunca o hei deixar, nunca poderei abandonar, nunca hei parar de repetir que non deixarei de tudo o ollar, de tudo o mirar, a todos a mollar, a todos a intentar limpar."
El libro puede ser adquirido bien impreso y lo demás en http://www.lulu.com/content/540779, y gratis para leerlo en http://www.box.net/public/pkxjuyyaen.
Amiguitos posando con el libro en la cafetería Ajenjo, Madrid.
Por culpa de ella, que perdió su ejemplar fotocopiado de Carmiña Burana, empecé a buscar el sistema de hacerle una copia, y di con lulu.com.
-SuperSantiEgo
Etiquetas: Autobombo_literario, Carmiña Burana - Kaänder Fåder



























5 Comentarios:
hagamos autobombo hasta que el bombo nos lo haga otro :)
no la traduzcas, noooooo!!! tiene mucha musicalidad así. soy de la opinión de conservar los textos tal cual se parieron... y el gallego, como el portugués, son lenguas poéticas de por sí.
bien visto y bien utilizado
:*
beijinhos!!!
k.
Bueno, traducir también puede ser de lo más divertido. Si uno se traduce a sí mismo, además, puede sin problemas hacer un trabajo de recreación de lo más curioso.
"Recreación"... ¿Trías? Santi, dime que no, que no está una para esos sustos.
Y, vaya, en gallego lo que nos has puesto suena la mar de bien, y para alguien que entienda un par o tres de lenguas romances tampoco debe ser absolutamente incomprensible... vamos, que igual un día de estos me animo a intentar leerla, que seguro que con algún diccionario on-line (alguno habrá, ¿verdad?) se puede intentar, al menos. ¿Qué opinas?
Traducirse a uno mismo, desde luego, nunca es traicionar al original. De hecho Het la traduje al gallego, con curioso resultado. De todos modos como ya dije me puse la zancadilla a mí mismo desde el primer párrafo, pues "chuvia" y "choiva" son dos formas dialectales para lo mismo, o sea "lluvia". Al decir "chuvia e choiva" se produce una redundancia que da a entender eso, que llueve "a cachón", el doble de llover, literalmente con tanta fuerza que parece que hierve el agua: cachón deriva de cocción.
Otro problema: las onomatopeyas para el sonido de las armas de fuego son precisamente ¡Ka-chón!
Hay otras cosas se que se pueden adaptar incluso recuperando la aliteración y la fuerza poética:
Eu son da roda na lama a súa fonda pegada.
Queda casi igual de bien:
Yo soy la profunda huella que en el barro deja la huella.
Vamos, que se podría traducir, pero dudo mucho que consiga hacerlo si no se me ocurre algo mejor que "llueve lluvia y lloiva".
Desde luego, todo es ponerse si la quieres leer.
Publicar un comentario en la entrada
Enlaces a esta entrada:
Crear un enlace
<< Inicio